890 » Tepeli pelikan » Dalmatian Pelican » Pelecanus crispus Türkiye'nin Anonim Kuşları
890 » A » H, K
Tepeli pelikan » Dalmatian Pelican » Pelecanus crispus




Yükleniyor.
Aylık Kayıt GrafiğiAylık Kayıt Grafiği
Yaşam Alanları
Biyolojik Bilgiler

160-180 cm310-345 cm10000-12000 g

Türün sesi
Ortalama Yaşam Süresi20-25 yıl
Kulucka Süresi30-32 gün
Yumurta Sayısı2-3 adet
Yumurta Boyu90-93 mm

Editör bilgileri

Kuş Türü Tepeli pelikan
Tür YetkilisiBiyoorhan
Tür Hakkında ilk derleme29.06.2007 16:15
En son güncellemeyi yapanKadird 
Son güncelleme21.09.2016 20:17
Güncellenme sayısı37

En İyiler

Aksiyon
09.01.2017 00:25

Beslenme-Av
14.03.2018 11:30

Uçar
20.10.2017 09:51

Sabit
11.02.2016 07:22

Halkalı
23.11.2015 19:57

Video
 
Tanımı
Pelikanların en büyüğüdür. Ülkemizde gözlenen diğer iki pelikan türü olan Ak Pelikan'dan çok az, Küçük Pelikan'dan ise dörtte bir oranında daha büyüktür. Tepesindeki kıvrık ve kabarık tüyler türe adını verir. Genel vücut rengi grimsi beyaz, göğsü portakal sarısı rengindedir. Gerdan kesesi üreme döneminde canlı kırmızı renge kavuşur ancak üreme dönemi dışında sarıdır. Açık renk gözleri gri yüzünde belirgin değildir. Uçuşta kanat altı soluk gri renkli görünür ve ortasında daha soluk geniş bir bant vardır. Kanat ucu tüyleri siyahtır. Uçuşta tekdüze renkli kanat altıyla Ak Pelikan'dan, iriliği ve uzun gagasıyla da Küçük Pelikan'dan ayrılır. 

Habitatı
Kışın, balığın bol olduğu tatlı su göllerinde, barajlarda, nehir ağızlarında ve dalyanlarda beslenirken ya da ada ve adacıklar ile kıyısal düzlüklerde dinlenirken gözlenebilir. Üreme döneminde ise genellikle koloninin bulunduğu sulakalan ile civardaki sulakalanlarda görülebilir.

Yayılışı
Dağılımı Batı Palearktik ile sınırlı olup, Güneydoğu Avrupa'dan Moğolistan'a kadar uzanan coğrafyada yayılış gösterir. Tür Güneydoğu Avrupa'da Türkiye, Yunanistan, Bulgaristan, Arnavutluk, Makedonya, Romanya, Sırbistan, Karadağ ve Ukrayna'da bulunur.

Beslenme
Besini çoğunlukla balıktan oluşur; ancak bazen karides gibi omurgasızlarla da beslenebilmektedir. Genellikle avlandığı bölgede hangi balıklar varsa onlarla beslenir. Yüzeye çıkan balıkları kendisi avlarken, daha derinlerdeki balıkları Karabatak'larla işbirliği halinde avlarlar. Karabataklar suya dalarak hedef sürüyü alttan sıkıştırırken, Tepeli Pelikanlar da üstten avlanır. Bununla birlikte, özellikle de genç bireyler, balıkçıların ağlarını temizlediği bölgelerde toplanarak balıkçıların attığı küçük ya da parçalanarak ticari değerini yitirmiş balıklarla beslenirler.

Biyolojisi
Türkiye'de geçmişte yaklaşık 20-25 sulakalanda ürediği bilinse de, başta sulakalanların kurutulması olmak üzere birçok nedenden dolayı günümüzde yalnızca beş alanda ürediği bilinmektedir. Bunlar iç göller olan Manyas Kuş Cenneti, Işıklı Gölü ve Aktaş Gölü ile kıyısal sulakalanlar olan Gediz Deltası ile Büyük Menderes Deltası'dır.

Koloni halinde kuluçkaya yatan bir kuş türüdür. İç sularda genellikle kayalık adalara (Aktaş Gölü) ya da sazlıkların kenarındaki rizomların oluşturduğu sağlam zemine (Işıklı Gölü) yuva kurar. Manyas Kuş Cenneti Milli Parkı'nda yapay yuva platformları üstüne kurdukları yuvalarında kuluçkaya yatarlar. Kıyısal sulakalanlarda ise (Gediz ve B. Menderes Deltası) ada ve adacıklarda, nadiren de dalyanları oluşturan kıyı bandında yuvalar. Yuvalarını vejetasyondan yoksun, düz zemin üzerine kurmayı tercih eder. Kargı, kuru dal vb. sert malzeme ile oluşturduğu yuva temelinin üstünü ot, tüy vb. yumuşak malzeme ile kaplar ve dışkısı ile astarlar.

Ülkemizde genellikle şubat ayı ortalarında kuluçkaya yatar. Kuluçka süresi 30-32 gündür. Yumurtadan çıkan tüysüz yavrular yaklaşık 10-12 hafta sonra uçma olgunluğuna erişirler. Yavrular yuvaya bağımlıdır. Uçana kadar koloniyi terk etmezler. Son yavrular üreme bölgesinden sonbaharda ayrılırlar.

Göçü
Genel olarak Güneydoğu Avrupa ve Batı Anadolu'da üreyen populasyonlar kışı üreme bölgelerine yakın sulakalanlarda geçirmektedirler. Tür ile ilgili halkalama ve halka okuma çalışmaları* Batı Anadolu'daki sulakalanlarda kışlayan populasyonun, yerlilerin yanı sıra; Yunanistan, Bulgaristan, Romanya gibi ülkelerden gelen pelikanlardan oluştuğunu göstermiştir.

Rusya'nın güneyinde, Kazakistan'da ve Hazar Denizi civarındaki kolonilerin ise kışı İran'ın güneyinde geçirdikleri bilinmektedir.



* Ege Üniversitesi, Tabiat Tarihi Uygulama Araştırma Merkezi tarafından 1987 yılından bu yana sürdürülen halkalama ve halka okuma çalışmaları esas alınmıştır.

Popülasyonu
Tepeli Pelikan'ın farklı ülkelerdeki üreme populasyonlarına ait bilgiler yıldan yıla değişmekle birlikte; üreyen çift sayısının Yunanistan, Türkiye ve Romanya'da arttığı son yapılan çalışmalarla ortaya konmuştur. Nesli küresel ölçekte tehlike altında olan Tepeli Pelikan'ın korunmasına yönelik yürütülen faaliyetler meyvesini vermiş ve günümüzde Yunanistan'da ülke genelinde üreyen populasyon yaklaşık 1.500 çifte ulaşmış olup, bunlardan yaklaşık 1.400 çifti sadece Mikri Prespa Gölü'nde üremektedirler. Benzer şekilde,
Türkiye'de Ege Üniversitesi Ornitoloji ekibi tarafından türe yönelik sürdürülen koruma, izleme ve çift sayısı arttırma çalışmaları ile birlikte; Manyas Kuş Cenneti Milli Park Yönetimi tarafından yaptırılan korunaklı platformlar sayesinde türün ülkemizde üreyen çift sayısı artış göstermiştir. Böylece ülkemizde üreyen çift sayısı koruma çalışmaları sonucunda artmış ve 277-341 çifte ulaşmıştır.

Davranışları

Davranışları bilgisi bulunamadı

Yerel Adlar
Batı Anadolu'daki birçok sulakalanda "Saka" olarak bilinmektedir.

Ses-Ötüşü
Kolonilerinden uzakta genellikle sessizdir, avlanırken gürültücü olabilir. Balıkçılar etrafında beslenmek için beklerken diğerlerine üstünlük kurmak ve kaçırmak isteyen bireyler (özellikle de erişkinler) gaga hamlesi ile birlikte boğuk bir ses de çıkarırlar.  

Ayırıcı Tanı
Kıvrık ve kabarık tepe tüyleri en önemli ayırıcı özelliğidir.


www.trakus.org/kods_bird/uye/?fsx=2fsdl47@d&idx=159767#.Vi6sYtLhDIU

Kaynaklar
BirdLife International, 2013, Species factsheet: Pelecanus crispus. www.birdlife.org

Cramp,
S.; Simmons, K. E. L. 1977. Handbook of the birds of Europe, the Middle East and Africa. The birds of the western Palearctic, vol. I: ostriches to ducks. Oxford University Press, Oxford.

Crivelli A.J. Hatzilacou, D., Catsadorakis G. 1998. The breeding biology of the Dalmatian Pelican Pelecanus crispus. Ibis 140: 472 - 481.

Nelson, J. B. 2005. Pelicans, Cormorants and their Relatives, Oxford University Press, New York.

Onmuş, O., Sıkı, M., Sarıgül, G., Crivelli A.J. 2011. Status and development of the population of the globally threatened Dalmatian Pelican, Pelecanus crispus, in Turkey. Zoology in the Middle East 54: 3-18.

Fotoğrafları

Tepeli pelikan
11.02.2016 07:22
Türün 202. fotoğrafı


Tepeli pelikan
05.02.2014 20:28
Türün 157. fotoğrafı


Tepeli pelikan
20.06.2016 12:19
Türün 225. fotoğrafı


Tepeli pelikan
11.01.2018 01:02
Türün 319. fotoğrafı


Tepeli pelikan
20.10.2017 09:51
Türün 303. fotoğrafı


Tepeli pelikan
14.03.2018 11:30
Türün 332. fotoğrafı


Tepeli pelikan
22.04.2016 00:11
Türün 218. fotoğrafı


Tepeli pelikan
04.12.2012 21:17
Türün 135. fotoğrafı


Tepeli pelikan
17.03.2016 20:22
Türün 212. fotoğrafı


Tepeli pelikan
24.01.2017 15:39
Türün 265. fotoğrafı


Tepeli pelikan
26.12.2011 15:56
Türün 115. fotoğrafı


Tepeli pelikan
09.01.2017 00:25
Türün 260. fotoğrafı


Tüm Tepeli pelikan Fotoğrafları