Haberler
Kuşların dünyadaki manyetik alanı nasıl gördüklerini anlıyoruz Türkiye'nin Anonim Kuşları
Kuşların dünyadaki manyetik alanı nasıl gördüklerini anlıyoruz 06.04.2018 08:57

Dünyanın manyetik alanı hayvan göçlerinden tutun dünyayı güneşin solar rüzgarından korumasına kadar hayati bir rol oynuyor. Yeni bir çalışma kuşların bu manyetik alanı nasıl görebildiklerine ışık tutuyor.

Dünyanın manyetik alanı dış çekirdekteki sıvı demirin hareketinin sonucudur. Dış çekirdekteki demir hareket ettikçe elektrik akımı oluşturur ve bu da manyetik alan doğurur. Manyetik alandaki bu sıvı metal hareket ettikçe daha güçlü elektrik akımları yaratır. Bu artı geridönüşüm döngüsüne jeomanyetik dinamo denir.  

Bilim insanları kuşların dünyadaki manyetik alanı görebildiğini söyleyeli epey olmuştu ama nasıl fark ettikleri bilinmiyordu. İsveç’te Lund Üniversitesi ve Almanya’ da Carl von Ossietzky Üniversitesi kuşların gözlerindeki özel bir proteinden kaynaklandığını ortaya çıkardı. İki çalışma hem kızılgerdanlar hem de zebra ispinozlarını inceledikten sonra gözlerde farklı bir proteni olan Cry4’ e rastlandı.

Cry4 proteini kriptokrom sınıfına ait olup mavi ışığa hassastır. Hem bitkiler hem de hayvanlarda bulunan kriptokrom kuşlarda dünyanın manyetik alanını ayırt etmeye yol açıyor.  

Dünyanın manyetik alanını görebilmeye  manyeto çekimi deniyor ve ışıktaki mavi dalgaboyuna dayanıyor. Manyetik alan, kuşun baktığı yöne doğru ortadüzey molekülleri değiştirip kuşa gideceği yönün algısını veriyor.

Araştırmacılar kızılgerdanlarda Cry4 proteinin göç zamanlarında daha çok üretildiğini de buldular. Cry4 proteini aynı zamanda kuşun görüşü için bir filtre görevi de görüyor. Bu filtre kuşların dünyayı bir çeşit pusula gibi görmesini sağlıyor.

 

https://www.forbes.com/sites/trevornace/2018/04/04/we-finally-know-how-birds-can-see-earths-magnetic-field/#691a4bc220e1

 

Fotoğraf için Ümit Yardım'a teşekkür ederiz.

 

 

 

 
Okunma sayısı.: 518
Yorumlar

Diğer Haberler
Merkez Av Komisyonu Toplandı Trakushaber  24.05.2019 21:36
Ak Pelikanların Muhteşem Dansı Trakushaber  24.05.2019 21:34
Yuvadan Düşen Saksağan Yavruları Trakushaber  24.05.2019 21:27
Antarktika'da buz tabakası parçalandı Trakushaber  20.05.2019 00:31
Plastik raporu yayınlandı Trakushaber  19.05.2019 23:25
Uygulamalı Biyoçeşitlilik Eğitimi Trakushaber  19.05.2019 00:39
Ada'nın Sergisine Büyük İlgi Trakushaber  19.05.2019 00:07
Akdeniz'de Milyonlarca Kuş Ölüyor Trakushaber  18.05.2019 23:59
Otofokus sistemi (AF) Daha Etkili Nasıl Kullanılır? Trakushaber  18.05.2019 23:47
Guardian, ‘iklim değişikliği’ yerine ‘iklim krizi’ diyecek Trakushaber  18.05.2019 23:44
Dağ Horozu Şenliği Trakushaber  18.05.2019 21:48
9 yıldır Denizli’nin Kuşlarını Gözlemliyorlar Trakushaber  18.05.2019 21:40
Ankara'da halkalanan kuş İsrail'de ortaya çıktı Trakushaber  17.05.2019 21:59
Leylek, yangının ortasında 4 yavru dünyaya getirdi Trakushaber  17.05.2019 12:18
Arda babasına özenip kuş fotoğrafçısı oldu Trakushaber  16.05.2019 11:52
Göçmen Kuşlar için “Kuş Köyü” Trakushaber  15.05.2019 15:07
Nesli Tehlike Altındaki Kuşlar İçin Son 3 Gün! Trakushaber  14.05.2019 18:06
Sarımazı Yırtıcı Kuş Göçü Sayımı Trakushaber  14.05.2019 12:59
Başkan dan Haber Var gulcanbelen  13.05.2019 15:52
Himalaya'nın Penceresine Yolculuk Trakushaber  12.05.2019 21:58