Haberler
Kuşların dünyadaki manyetik alanı nasıl gördüklerini anlıyoruz Türkiye'nin Anonim Kuşları
Kuşların dünyadaki manyetik alanı nasıl gördüklerini anlıyoruz 06.04.2018 08:57

Dünyanın manyetik alanı hayvan göçlerinden tutun dünyayı güneşin solar rüzgarından korumasına kadar hayati bir rol oynuyor. Yeni bir çalışma kuşların bu manyetik alanı nasıl görebildiklerine ışık tutuyor.

Dünyanın manyetik alanı dış çekirdekteki sıvı demirin hareketinin sonucudur. Dış çekirdekteki demir hareket ettikçe elektrik akımı oluşturur ve bu da manyetik alan doğurur. Manyetik alandaki bu sıvı metal hareket ettikçe daha güçlü elektrik akımları yaratır. Bu artı geridönüşüm döngüsüne jeomanyetik dinamo denir.  

Bilim insanları kuşların dünyadaki manyetik alanı görebildiğini söyleyeli epey olmuştu ama nasıl fark ettikleri bilinmiyordu. İsveç’te Lund Üniversitesi ve Almanya’ da Carl von Ossietzky Üniversitesi kuşların gözlerindeki özel bir proteinden kaynaklandığını ortaya çıkardı. İki çalışma hem kızılgerdanlar hem de zebra ispinozlarını inceledikten sonra gözlerde farklı bir proteni olan Cry4’ e rastlandı.

Cry4 proteini kriptokrom sınıfına ait olup mavi ışığa hassastır. Hem bitkiler hem de hayvanlarda bulunan kriptokrom kuşlarda dünyanın manyetik alanını ayırt etmeye yol açıyor.  

Dünyanın manyetik alanını görebilmeye  manyeto çekimi deniyor ve ışıktaki mavi dalgaboyuna dayanıyor. Manyetik alan, kuşun baktığı yöne doğru ortadüzey molekülleri değiştirip kuşa gideceği yönün algısını veriyor.

Araştırmacılar kızılgerdanlarda Cry4 proteinin göç zamanlarında daha çok üretildiğini de buldular. Cry4 proteini aynı zamanda kuşun görüşü için bir filtre görevi de görüyor. Bu filtre kuşların dünyayı bir çeşit pusula gibi görmesini sağlıyor.

 

https://www.forbes.com/sites/trevornace/2018/04/04/we-finally-know-how-birds-can-see-earths-magnetic-field/#691a4bc220e1

 

Fotoğraf için Ümit Yardım'a teşekkür ederiz.

 

 

 

 
Okunma sayısı.: 173
Yorumlar

Diğer Haberler
Yumurtanın İçinden Trakushaber  25.04.2018 22:33
Ada'nın Gözünden Yaban Hayatı Trakushaber  24.04.2018 20:36
İzmir Kuş Cenneti'ne `Can Suyu` Trakushaber  23.04.2018 21:45
İstanbul’da yelkovan kuşu katliamı Trakushaber  23.04.2018 09:08
İstanbul Boğazı'nda Yelkovan Bolluğu Üzücü Durumda Trakushaber  21.04.2018 15:00
Aras Kuş Cenneti Öğrencilerin Eğitim Alanı Oldu Trakushaber  20.04.2018 00:28
Göçlerin Kavşağında Trakushaber  18.04.2018 18:05
Aman Avcı Vurma Beni! Trakushaber  18.04.2018 18:02
Küçük Akbabalar Afrika'dan Türkiye'ye Ulaştı Trakushaber  18.04.2018 00:03
Bir Yerde Kuşlar Varsa Orada Hayat Vardır Trakushaber  17.04.2018 23:22
Kuş Türlerinin Dağılımı Modelleniyor Trakushaber  16.04.2018 23:44
Tanzanya’da On Yıllık Mücadeleyi Flamingolar Kazandı Trakushaber  16.04.2018 13:10
Destansı Göçler Trakushaber  16.04.2018 13:07
Oklu Leylek Trakushaber  16.04.2018 12:42
Yeni Halkalama İstasyonu Trakushaber  15.04.2018 11:23
KUŞ CENNETİ’NDE 2015’TEN BU YANA 470 VAKAYA MÜDAHALE Trakushaber  12.04.2018 19:59
Yelkovanlar Trakushaber  11.04.2018 18:34
`Göçmen Kuşlar Ölmesin` Projesi Trakushaber  10.04.2018 21:42
Türkiye'deki Kuş Gözlemcileri ve Fotoğrafçılarının Profili Trakushaber  05.04.2018 10:33
Madencilik Bülteninde Üyemizin Kuş Fotoğraf ve Gözlemleri Trakushaber  04.04.2018 13:57