Haberler
Kuşların dünyadaki manyetik alanı nasıl gördüklerini anlıyoruz Türkiye'nin Anonim Kuşları
Kuşların dünyadaki manyetik alanı nasıl gördüklerini anlıyoruz 06.04.2018 08:57

Dünyanın manyetik alanı hayvan göçlerinden tutun dünyayı güneşin solar rüzgarından korumasına kadar hayati bir rol oynuyor. Yeni bir çalışma kuşların bu manyetik alanı nasıl görebildiklerine ışık tutuyor.

Dünyanın manyetik alanı dış çekirdekteki sıvı demirin hareketinin sonucudur. Dış çekirdekteki demir hareket ettikçe elektrik akımı oluşturur ve bu da manyetik alan doğurur. Manyetik alandaki bu sıvı metal hareket ettikçe daha güçlü elektrik akımları yaratır. Bu artı geridönüşüm döngüsüne jeomanyetik dinamo denir.  

Bilim insanları kuşların dünyadaki manyetik alanı görebildiğini söyleyeli epey olmuştu ama nasıl fark ettikleri bilinmiyordu. İsveç’te Lund Üniversitesi ve Almanya’ da Carl von Ossietzky Üniversitesi kuşların gözlerindeki özel bir proteinden kaynaklandığını ortaya çıkardı. İki çalışma hem kızılgerdanlar hem de zebra ispinozlarını inceledikten sonra gözlerde farklı bir proteni olan Cry4’ e rastlandı.

Cry4 proteini kriptokrom sınıfına ait olup mavi ışığa hassastır. Hem bitkiler hem de hayvanlarda bulunan kriptokrom kuşlarda dünyanın manyetik alanını ayırt etmeye yol açıyor.  

Dünyanın manyetik alanını görebilmeye  manyeto çekimi deniyor ve ışıktaki mavi dalgaboyuna dayanıyor. Manyetik alan, kuşun baktığı yöne doğru ortadüzey molekülleri değiştirip kuşa gideceği yönün algısını veriyor.

Araştırmacılar kızılgerdanlarda Cry4 proteinin göç zamanlarında daha çok üretildiğini de buldular. Cry4 proteini aynı zamanda kuşun görüşü için bir filtre görevi de görüyor. Bu filtre kuşların dünyayı bir çeşit pusula gibi görmesini sağlıyor.

 

https://www.forbes.com/sites/trevornace/2018/04/04/we-finally-know-how-birds-can-see-earths-magnetic-field/#691a4bc220e1

 

Fotoğraf için Ümit Yardım'a teşekkür ederiz.

 

 

 

 
Okunma sayısı.: 411
Yorumlar

Diğer Haberler
Gebze Teknik Üniversitesi Kuşları Kataloğu gulcanbelen  13.12.2018 08:22
Güney Kutbu hariç her kıtada yaşayan üç yırtıcı hangisidir? Trakushaber  12.12.2018 14:33
KERTİK 2019 KURALLARI Trakushaber  10.12.2018 11:18
OMÜ Kuş Gözlem Etkinliği Trakushaber  06.12.2018 19:13
Tüy Dedektifi ile Perde Arkası Trakushaber  04.12.2018 15:39
850 Hektarlık Göl Futbol Sahası Kadar Kaldı Trakushaber  30.11.2018 21:01
`Wildlife Videography` Yayında Trakushaber  30.11.2018 19:59
Aladağlar `Urkekliğin İzinde` Trakushaber  30.11.2018 19:52
Kuş Fotoğrafçısı Savcı Trakushaber  30.11.2018 19:44
Bir başarı hikayesi mi, yoksa bir kümes hayvanı mı? Trakushaber  28.11.2018 22:12
Bilim İnsanları İlk Kuş Gagasını Buldu Trakushaber  26.11.2018 20:11
İstanbul'da Kuş Sunum ve Söyleşisi Trakushaber  24.11.2018 10:04
Tuzak Kurularak Yakalanan Kuşlar Doğaya Bırakıldı Trakushaber  24.11.2018 10:01
Doğa Korumada Tarihi Başarı: Kelaynakların yetmiş yıllık kaderi değişti Trakushaber  23.11.2018 09:28
Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti'ne Girişlere Sınırlama Trakushaber  22.11.2018 14:13
Güney Kore'de Dünyanın En Küçük Dinozor Ayak İzleri Bulundu Trakushaber  21.11.2018 10:53
Doğa Bilimleri Merkezi Gece Sergisi Trakushaber  21.11.2018 10:42
Biyolojik Çeşitlilik Konferansı'nın Hepimizi Etkileyecek Olmasının 7 Nedeni Trakushaber  20.11.2018 10:12
Bafa Gölü Yıllar Sonra `Kuş Cenneti` Oldu Trakushaber  19.11.2018 14:49
Özgürlüğe Kanat Çırptılar Trakushaber  18.11.2018 21:30