Haberler
Kalahari Çölü’nde yaşayan mirketlerin kaderi, mevsimsel değişimin detaylarına bağlı Türkiye'nin Anonim Kuşları
Kalahari Çölü’nde yaşayan mirketlerin kaderi, mevsimsel değişimin detaylarına bağlı 10.02.2019 19:58

Zürih Üniversitesi Evrimsel Biyoloji ve Çevre Bölümü’nde araştırmalarını sürdüren Doç. Dr. Arpat Özgül ve ekibinin, dünyanın önde gelen bilim dergilerinden Science’da yayımlanan yeni araştırması, Kalahari Çölü’nde artan kuraklıkların mirketleri nasıl etkileyeceğini ortaya koyuyor. Özgül, “Araştırmamız, iklim değişikliğinin bir popülasyon üzerindeki etkisini tahmin edebilmek için, popülasyondaki bireylerin biyolojik ve fiziksel çevreleriyle olan ilişkilerinde görülen mevsimsel değişimi doğru bir şekilde tanımlamamız gerektiğini gösteriyor”  diye açıklamada bulundu.

 

Kalahari Çölü’nün değişen mevsimleri mirketleri tehdit mi ediyor?

 

Küresel iklim değişikliğiyle beraber aşırı hava olayları gittikçe artıyor ve mevsimsel dengeler değişiyor. Bu iklimsel değişimler kutuplar ve çöller gibi zorlu hava şartlarının hakim olduğu bölgeleri daha şiddetli etkiliyor. Zürih Üniversitesi, Evrimsel Biyoloji ve Çevre Bölümü'nde araştırmalarını sürdüren Doç. Dr. Arpat Özgül’ün öncülüğünde yapılan ve dünyanın önde gelen bilim dergilerinden Science’da yayımlanan yeni bir araştırma, Kalahari Çölü'nde artan kuraklıkların çölün sevimli sakinleri mirketleri nasıl etkileyeceğini gösteriyor.

 

Afrika’nın güneyinde yer alan Kalahari Çölü’nde doğal yaşamın temel kaynağı yazları yağan yağmurlardır. Ancak, iklim modelleri Kalahari Çölü'nde mevsimlerin değişeceğini ve kuraklığın artacağını öngörüyor. Mirketlerden 1997’den beri düzenli toplanan verileri değerlendiren bu araştırma, yaz kuraklığındaki artışın mirketlerin vücut ağırlıklarını düşüreceğini ve bunun sonucunda üremenin ve yavru sağkalımının azalacağını gösteriyor. Bunun yanında, mirketlerin akıbetini tam anlayabilmek için sadece yaz değil, kış mevsimini de göz önünde bulundurmak gerekiyor. Kış sıcaklıklarındaki olası bir artışın vücut ağırlığındaki düşüşü yavaşlatarak iklim değişikliğinin olumsuz etkilerini hafifletmesi de mümkün. Mirket popülasyonunun kaderi, bu mevsimsel değişimlerin vücut ağırlığı, sağkalım ve üreme üzerindeki net etkilerine bağlı olacak.

 

Kalahari Çölü’nde yaşayan ve sosyal bir kuyruksüren türü olan mirketler (Suricata suricatta), elli bireye kadar ulaşan sosyal gruplarda yaşıyor. Bir dişi ve bir erkekten oluşan baskın çift sosyal gruptaki üremenin çoğunu tekeline alır ve gruptaki diğer bireyler (yardımcılar) yavruların yetiştirilmesine yardım eder. İklimsel ve sosyal koşullardaki değişimler mirketlerin vücut ağırlığını, sağkalımını ve üremesini etkiler. Örneğin, yaz başında gelen yağışlar büyümeyi ve üremeyi arttırır. Kış soğuklarında ve popülasyon yoğunluğunda görülen bir artış ise büyümeyi yavaşlatır ve sağkalımı azaltır. İklimsel ve sosyal koşullarda görülen bu mevsimsel değişimlerin etkilerini anlamak mirketlerin akıbetini öngörebilmek için önemlidir.

 

Çalışmanın baş yazarı, Zürih Üniversitesi’nden Dr. Maria Paniw: “Mirketler giderek kuraklaşan bir ortamda hayatta kalmaya çalışıyor. Yirmi yıldır toplanan detaylı verileri kullanarak, mirketlerin artan mevsimsel kuraklıklara verecekleri tepkileri araştırdık. Vardığımız sonuç ‘artan kuraklıklarla popülasyonun yok olma riski de artar’ sonucundan biraz daha karmaşık. Mirketlerin kaderi, mevsimsel değişimin detaylarına bağlı olacak. Bir mevsimin kötüleşen koşullarının etkisi, diğer mevsimin iyileşen koşulları tarafından hafifletilebilir. İklim değişikliğinin sağkalım ve üreme üzerindeki etkileri mevsimden mevsime değişebilir. Bu nedenle, yıllık ortalama iklim koşullarını incelemek yerine, bu koşullardaki mevsimsel değişimlere daha yakından bakmaya başlamalıyız.” diyor.

 

Özgül ve ekibi, Kalahari Mirket Projesi’nde 1996’dan beri toplanan vücut ağırlığı, sağkalım ve üreme verilerini inceleyip, bu verilerde gözlemlenen değişiklikleri, yağış ve sıcaklıklardaki mevsimsel değişimlerle ilişkilendirdi. Bu ilişkileri bir popülasyon modelinde kullanarak mirket popülasyonunun elli yıl sonraki akibetini tahmin ettiler. Tahmin sonuçları, daha sıcak ve kurak yazların mirket popülasyonunu tehdit edebileceğini gösteriyor. Sonuçlara göre üreme azalacak ve popülasyonda daha az yardımcı birey kalacak. Öte yandan, iklim değişikliğinin bu olumsuz etkileri, kış sıcaklıklarındaki olası bir artış nedeniyle hafifleyebilir.

 

Çalışmanın ortak yazarı ve Kalahari Meerkat Projesi'nin kurucusu, Cambridge Üniversitesi’nden Prof. Dr. Tim Clutton-Brock şunları ekledi: “Bu araştırmamız, az sayıdaki bu tür uzun süreli çalışmaların önemini vurgulamaktadır. İklim değişikliğinin canlı popülasyonları üzerindeki etkilerini değerlendirmek ve bunların altında yatan ekolojik ve evrimsel mekanizmaları anlamak ancak bu tür verilerle mümkün olabilir.”

 

Özgül şunları söyledi: “İklim değişikliğinin bir popülasyon üzerindeki etkileri popülasyondaki bireylerin biyolojik ve fiziksel çevreleriyle ilişkilerine ve bu ilişkilerin nasıl değiştiğine bağlı. Araştırmamız, iklim değişikliğinin bir popülasyon üzerindeki etkisini tahmin edebilmek için bu ilişkilerde görülen mevsimsel değişimi doğru bir şekilde tanımlamamız gerektiğini gösteriyor.”

 

Özgül, Türkiye’de benzer çalışmaların yürütülmesinin önemini vurguladı: “İklim değişikliğinin etkilerini anlamak için birkaç yıllık veriler yeterli değil. Dünyanın birçok yerinde onlarca yıldır farklı canlı türlerinden detaylı sağkalım ve üreme verileri toplanıyor. Bu çalışmalar sayesinde doğal hayatın değişen çevre koşullarından nasıl etkilendiğini daha iyi anlıyoruz. Türkiye’de bu tip uzun süreli çalışmalar yok denecek kadar az. Benim de üyesi olduğum Türkiye Ekoloji ve Evrimsel Biyoloji Derneği (ekoevo.org), bu tür çalışmaların Türkiye'nin farklı bölgelerinde sürdürülmesini aktif olarak destekliyor.”

 

Bu araştırma, Kalahari Mirket Projesi’nde toplanan uzun vadeli verilerin Zürih ve Cambridge Üniversitelerinden bilim insanları tarafından analiz edilmesiyle gerçekleştirildi. Avrupa Araştırma Konseyi (ERC) ve İsviçre Ulusal Bilim Vakfı (SNF) tarafından finanse edildi.

 

Özgün makale: http://science.sciencemag.org/content/363/6427/631.full

 

‘Life-history responses of meerkats to seasonal changes in extreme environments.’ Science, Friday 8 February, 2019.

 

Maria Paniw (1), Nino Maag (1), Gabriele Cozzi (1), Tim Clutton-Brock (2,3), Arpat Ozgul (1)

 

(1) Department of Evolutionary Biology and Environmental Studies, University of Zurich, Zurich 8057, Switzerland

(2) Department of Zoology, University of Cambridge, Downing Street, Cambridge CB2 3EJ, United Kingdom

(3) Kalahari Research Centre, Kuruman River Reserve, Van Zylsrus 8467, South Africa

 
Okunma sayısı.: 205
Yorumlar

Diğer Haberler
Ada'nın Sergisine Büyük İlgi Trakushaber  19.05.2019 00:07
Akdeniz'de Milyonlarca Kuş Ölüyor Trakushaber  18.05.2019 23:59
Otofokus sistemi (AF) Daha Etkili Nasıl Kullanılır? Trakushaber  18.05.2019 23:47
Guardian, ‘iklim değişikliği’ yerine ‘iklim krizi’ diyecek Trakushaber  18.05.2019 23:44
Dağ Horozu Şenliği Trakushaber  18.05.2019 21:48
9 yıldır Denizli’nin Kuşlarını Gözlemliyorlar Trakushaber  18.05.2019 21:40
Ankara'da halkalanan kuş İsrail'de ortaya çıktı Trakushaber  17.05.2019 21:59
Leylek, yangının ortasında 4 yavru dünyaya getirdi Trakushaber  17.05.2019 12:18
Arda babasına özenip kuş fotoğrafçısı oldu Trakushaber  16.05.2019 11:52
Göçmen Kuşlar için “Kuş Köyü” Trakushaber  15.05.2019 15:07
Nesli Tehlike Altındaki Kuşlar İçin Son 3 Gün! Trakushaber  14.05.2019 18:06
Sarımazı Yırtıcı Kuş Göçü Sayımı Trakushaber  14.05.2019 12:59
Başkan dan Haber Var gulcanbelen  13.05.2019 15:52
Himalaya'nın Penceresine Yolculuk Trakushaber  12.05.2019 21:58
Ev İçine Yuva Yapan Kumru Trakushaber  12.05.2019 21:53
Minik İzciler Çanakkale'de Kuş Gözleminde Trakushaber  10.05.2019 01:56
İşte 2019'un ödüllü doğa fotoğrafları Trakushaber  09.05.2019 21:16
Kertik/2019, 363 Tür İle Devam Ediyor Trakushaber  07.05.2019 22:41
Frigya'nın Yeni Konukları Pelikanlar Oldu Trakushaber  05.05.2019 10:07
Kızılırmak Deltası'nda Yıkılan Kaçak Villa Alanları Kuşların Yuvası Oldu Trakushaber  05.05.2019 10:05