Haberler
Kuşların dünyadaki manyetik alanı nasıl gördüklerini anlıyoruz Türkiye'nin Anonim Kuşları
Kuşların dünyadaki manyetik alanı nasıl gördüklerini anlıyoruz 06.04.2018 08:57

Dünyanın manyetik alanı hayvan göçlerinden tutun dünyayı güneşin solar rüzgarından korumasına kadar hayati bir rol oynuyor. Yeni bir çalışma kuşların bu manyetik alanı nasıl görebildiklerine ışık tutuyor.

Dünyanın manyetik alanı dış çekirdekteki sıvı demirin hareketinin sonucudur. Dış çekirdekteki demir hareket ettikçe elektrik akımı oluşturur ve bu da manyetik alan doğurur. Manyetik alandaki bu sıvı metal hareket ettikçe daha güçlü elektrik akımları yaratır. Bu artı geridönüşüm döngüsüne jeomanyetik dinamo denir.  

Bilim insanları kuşların dünyadaki manyetik alanı görebildiğini söyleyeli epey olmuştu ama nasıl fark ettikleri bilinmiyordu. İsveç’te Lund Üniversitesi ve Almanya’ da Carl von Ossietzky Üniversitesi kuşların gözlerindeki özel bir proteinden kaynaklandığını ortaya çıkardı. İki çalışma hem kızılgerdanlar hem de zebra ispinozlarını inceledikten sonra gözlerde farklı bir proteni olan Cry4’ e rastlandı.

Cry4 proteini kriptokrom sınıfına ait olup mavi ışığa hassastır. Hem bitkiler hem de hayvanlarda bulunan kriptokrom kuşlarda dünyanın manyetik alanını ayırt etmeye yol açıyor.  

Dünyanın manyetik alanını görebilmeye  manyeto çekimi deniyor ve ışıktaki mavi dalgaboyuna dayanıyor. Manyetik alan, kuşun baktığı yöne doğru ortadüzey molekülleri değiştirip kuşa gideceği yönün algısını veriyor.

Araştırmacılar kızılgerdanlarda Cry4 proteinin göç zamanlarında daha çok üretildiğini de buldular. Cry4 proteini aynı zamanda kuşun görüşü için bir filtre görevi de görüyor. Bu filtre kuşların dünyayı bir çeşit pusula gibi görmesini sağlıyor.

 

https://www.forbes.com/sites/trevornace/2018/04/04/we-finally-know-how-birds-can-see-earths-magnetic-field/#691a4bc220e1

 

Fotoğraf için Ümit Yardım'a teşekkür ederiz.

 

 

 

 
Okunma sayısı.: 590
Yorumlar

Diğer Haberler
“Kuş Gölü’nün Bilim Dünyasına Tanıtımı açısından Curt Kosswig” Trakushaber  15.09.2019 11:16
Avrupa Kuş Gözlem Günü 5-6 Ekim Trakushaber  15.09.2019 10:52
Kuşlar ve Kuş Fotoğrafçılığı - Sunum ve Söyleşi Trakushaber  14.09.2019 12:37
132 Bin Liralık Kuş Avı Cezası Trakushaber  12.09.2019 21:52
İstanbul'da leylek göçü alarmı! Trakushaber  11.09.2019 16:36
Kertik İzleme Raporu - 4 gulcanbelen  09.09.2019 13:48
TRAKUŞ YÖNETİMİ TOPLANDI Trakushaber  06.09.2019 13:10
ÇOCUKLAR AKBABALARI UZAKTAN İZLEDİ Trakushaber  03.09.2019 00:40
İstanbul'da göçmen kuşların ölümüne 'özel' önlem Trakushaber  03.09.2019 00:38
“ŞEHİRLEŞME KÜÇÜK KUŞLARI YOK EDİYOR” Trakushaber  27.08.2019 12:06
Kuşların sıcaktan korunma yöntemleri Trakushaber  27.08.2019 11:26
İZMİR'İN DAĞLARINDA ÇİÇEKLER YİNE AÇSIN gulcanbelen  26.08.2019 13:54
HEM AVI HEM KENDİ ÖLDÜ Trakushaber  23.08.2019 12:14
İstanbul'da göç eden leyleklerin çatıdaki molası görenleri mest etti Trakushaber  22.08.2019 12:34
Beyzanur’la 6 Leyleğin Müthiş Dostluğu Trakushaber  20.08.2019 18:06
İstanbul Havalimanı, Kuşların Göç Yolu Üzerinde Trakushaber  19.08.2019 12:23
Kaz Dağı Kuşlarına Muratpaşalı Çocuklardan Yuva Trakushaber  19.08.2019 12:17
Balıkesir'de leylekler ölmesin diye 12 saat elektrikler kesildi Trakushaber  15.08.2019 16:53
Kuyucak Gölü Kuş Cenneti tamamen kurudu! Trakushaber  15.08.2019 16:48
Bir Hayal Gerçek Oldu...Kuzeyli Nazuğum Trakushaber  09.08.2019 15:21