Haberler
Kuşların dünyadaki manyetik alanı nasıl gördüklerini anlıyoruz Türkiye'nin Anonim Kuşları
Kuşların dünyadaki manyetik alanı nasıl gördüklerini anlıyoruz 06.04.2018 08:57

Dünyanın manyetik alanı hayvan göçlerinden tutun dünyayı güneşin solar rüzgarından korumasına kadar hayati bir rol oynuyor. Yeni bir çalışma kuşların bu manyetik alanı nasıl görebildiklerine ışık tutuyor.

Dünyanın manyetik alanı dış çekirdekteki sıvı demirin hareketinin sonucudur. Dış çekirdekteki demir hareket ettikçe elektrik akımı oluşturur ve bu da manyetik alan doğurur. Manyetik alandaki bu sıvı metal hareket ettikçe daha güçlü elektrik akımları yaratır. Bu artı geridönüşüm döngüsüne jeomanyetik dinamo denir.  

Bilim insanları kuşların dünyadaki manyetik alanı görebildiğini söyleyeli epey olmuştu ama nasıl fark ettikleri bilinmiyordu. İsveç’te Lund Üniversitesi ve Almanya’ da Carl von Ossietzky Üniversitesi kuşların gözlerindeki özel bir proteinden kaynaklandığını ortaya çıkardı. İki çalışma hem kızılgerdanlar hem de zebra ispinozlarını inceledikten sonra gözlerde farklı bir proteni olan Cry4’ e rastlandı.

Cry4 proteini kriptokrom sınıfına ait olup mavi ışığa hassastır. Hem bitkiler hem de hayvanlarda bulunan kriptokrom kuşlarda dünyanın manyetik alanını ayırt etmeye yol açıyor.  

Dünyanın manyetik alanını görebilmeye  manyeto çekimi deniyor ve ışıktaki mavi dalgaboyuna dayanıyor. Manyetik alan, kuşun baktığı yöne doğru ortadüzey molekülleri değiştirip kuşa gideceği yönün algısını veriyor.

Araştırmacılar kızılgerdanlarda Cry4 proteinin göç zamanlarında daha çok üretildiğini de buldular. Cry4 proteini aynı zamanda kuşun görüşü için bir filtre görevi de görüyor. Bu filtre kuşların dünyayı bir çeşit pusula gibi görmesini sağlıyor.

 

https://www.forbes.com/sites/trevornace/2018/04/04/we-finally-know-how-birds-can-see-earths-magnetic-field/#691a4bc220e1

 

Fotoğraf için Ümit Yardım'a teşekkür ederiz.

 

 

 

 
Okunma sayısı.: 538
Yorumlar

Diğer Haberler
Kuş Dünyasının 7 Harika Babası Trakushaber  16.06.2019 15:00
Trakuş’tan öğrencilere destek Trakushaber  14.06.2019 08:49
Son 250 yılda 571 bitki türü yok oldu Trakushaber  12.06.2019 08:54
Sazak mukallidi Trakushaber  10.06.2019 23:20
Sığırcıkların en güvenli yuvaları doğal gaz kutuları Trakushaber  09.06.2019 22:21
Karadeniz’ deki Hoynat Adası Kuşların Yaşam Alanı Trakushaber  31.05.2019 08:49
Dörtdivan Şah Kartal Bilinçlendirme Çalışması Trakushaber  30.05.2019 09:15
Öğretmenler İçin Kuş Gözlem Atölyesi Trakushaber  29.05.2019 08:40
Doğu’ nun Çukurova’sı kuşlarla cıvıl cıvıl Trakushaber  28.05.2019 16:40
Bu kuşun tüyleri neden beyaz? Trakushaber  27.05.2019 10:11
Merkez Av Komisyonu Toplandı Trakushaber  24.05.2019 21:36
Ak Pelikanların Muhteşem Dansı Trakushaber  24.05.2019 21:34
Yuvadan Düşen Saksağan Yavruları Trakushaber  24.05.2019 21:27
Antarktika'da buz tabakası parçalandı Trakushaber  20.05.2019 00:31
Plastik raporu yayınlandı Trakushaber  19.05.2019 23:25
Uygulamalı Biyoçeşitlilik Eğitimi Trakushaber  19.05.2019 00:39
Ada'nın Sergisine Büyük İlgi Trakushaber  19.05.2019 00:07
Akdeniz'de Milyonlarca Kuş Ölüyor Trakushaber  18.05.2019 23:59
Otofokus sistemi (AF) Daha Etkili Nasıl Kullanılır? Trakushaber  18.05.2019 23:47
Guardian, ‘iklim değişikliği’ yerine ‘iklim krizi’ diyecek Trakushaber  18.05.2019 23:44