Haberler
Kuşların dünyadaki manyetik alanı nasıl gördüklerini anlıyoruz Türkiye'nin Anonim Kuşları
Kuşların dünyadaki manyetik alanı nasıl gördüklerini anlıyoruz 06.04.2018 08:57

Dünyanın manyetik alanı hayvan göçlerinden tutun dünyayı güneşin solar rüzgarından korumasına kadar hayati bir rol oynuyor. Yeni bir çalışma kuşların bu manyetik alanı nasıl görebildiklerine ışık tutuyor.

Dünyanın manyetik alanı dış çekirdekteki sıvı demirin hareketinin sonucudur. Dış çekirdekteki demir hareket ettikçe elektrik akımı oluşturur ve bu da manyetik alan doğurur. Manyetik alandaki bu sıvı metal hareket ettikçe daha güçlü elektrik akımları yaratır. Bu artı geridönüşüm döngüsüne jeomanyetik dinamo denir.  

Bilim insanları kuşların dünyadaki manyetik alanı görebildiğini söyleyeli epey olmuştu ama nasıl fark ettikleri bilinmiyordu. İsveç’te Lund Üniversitesi ve Almanya’ da Carl von Ossietzky Üniversitesi kuşların gözlerindeki özel bir proteinden kaynaklandığını ortaya çıkardı. İki çalışma hem kızılgerdanlar hem de zebra ispinozlarını inceledikten sonra gözlerde farklı bir proteni olan Cry4’ e rastlandı.

Cry4 proteini kriptokrom sınıfına ait olup mavi ışığa hassastır. Hem bitkiler hem de hayvanlarda bulunan kriptokrom kuşlarda dünyanın manyetik alanını ayırt etmeye yol açıyor.  

Dünyanın manyetik alanını görebilmeye  manyeto çekimi deniyor ve ışıktaki mavi dalgaboyuna dayanıyor. Manyetik alan, kuşun baktığı yöne doğru ortadüzey molekülleri değiştirip kuşa gideceği yönün algısını veriyor.

Araştırmacılar kızılgerdanlarda Cry4 proteinin göç zamanlarında daha çok üretildiğini de buldular. Cry4 proteini aynı zamanda kuşun görüşü için bir filtre görevi de görüyor. Bu filtre kuşların dünyayı bir çeşit pusula gibi görmesini sağlıyor.

 

https://www.forbes.com/sites/trevornace/2018/04/04/we-finally-know-how-birds-can-see-earths-magnetic-field/#691a4bc220e1

 

Fotoğraf için Ümit Yardım'a teşekkür ederiz.

 

 

 

 
Okunma sayısı.: 623
Yorumlar

Diğer Haberler
Toprak Dede Hayrettin Karaca hayatını kaybetti Trakushaber  20.01.2020 15:53
''Yaren Leylek'' Prag'da ödül aldı Trakushaber  20.01.2020 12:14
''SEYFE KUŞLARI'' kitabı hazır.. Trakushaber  20.01.2020 11:40
Deniz papağanı alet kullanırken görüntülendi Trakushaber  20.01.2020 11:23
KuzeyDoğa 12 yaşında! Trakushaber  16.01.2020 09:18
Sapanca Gölü'nde hayalet ağ katliamı Trakushaber  14.01.2020 08:43
Son yüzyıldaki en büyük keşif ile 10 yeni kuş türü bulundu Trakushaber  13.01.2020 14:33
Değişen İklimin Kuşlara Etkisi / Kiraz Erciyas Yavuz Trakushaber  11.01.2020 22:27
TRAKUŞçu Trakushaber  11.01.2020 10:39
Kuşların Ekosistemdeki Önemi ve Çanakkale Kuşları Trakushaber  10.01.2020 15:12
Kuş Misali Trakushaber  08.01.2020 11:49
Doğa Fotoğrafçılığı Çalıştayı Trakushaber  07.01.2020 22:00
Anadolu Turnaları kitabı çıktı! Trakushaber  07.01.2020 11:36
KUŞKOR, sadece Kıbrıs’a özgü yeni bir kuş türü bulunduğunu açıkladı Trakushaber  06.01.2020 11:59
Su ve Kıyı Kışları Okulu Trakushaber  06.01.2020 11:53
Nesli Tükenme Tehlikesi Altındaki Kuşlar Kızılırmak Deltası'nda Trakushaber  05.01.2020 10:20
KERTİK 2019 serhattigrel  01.01.2020 15:25
ABD'de Bir Aile Yılbaşı Ağacında Saklanmış Baykuş Buldu Trakushaber  30.12.2019 10:56
Giydiği Ayakkabıya 8 Nadir Kuş Sakladı Trakushaber  30.12.2019 10:53
Uzak Doğu Yaban Hayatı / Prof. Dr. Mustafa Sözen Trakushaber  23.12.2019 21:37