Haberler
Kalahari Çölü’nde yaşayan mirketlerin kaderi, mevsimsel değişimin detaylarına bağlı Türkiye'nin Anonim Kuşları
Kalahari Çölü’nde yaşayan mirketlerin kaderi, mevsimsel değişimin detaylarına bağlı 10.02.2019 19:58

Zürih Üniversitesi Evrimsel Biyoloji ve Çevre Bölümü’nde araştırmalarını sürdüren Doç. Dr. Arpat Özgül ve ekibinin, dünyanın önde gelen bilim dergilerinden Science’da yayımlanan yeni araştırması, Kalahari Çölü’nde artan kuraklıkların mirketleri nasıl etkileyeceğini ortaya koyuyor. Özgül, “Araştırmamız, iklim değişikliğinin bir popülasyon üzerindeki etkisini tahmin edebilmek için, popülasyondaki bireylerin biyolojik ve fiziksel çevreleriyle olan ilişkilerinde görülen mevsimsel değişimi doğru bir şekilde tanımlamamız gerektiğini gösteriyor”  diye açıklamada bulundu.

 

Kalahari Çölü’nün değişen mevsimleri mirketleri tehdit mi ediyor?

 

Küresel iklim değişikliğiyle beraber aşırı hava olayları gittikçe artıyor ve mevsimsel dengeler değişiyor. Bu iklimsel değişimler kutuplar ve çöller gibi zorlu hava şartlarının hakim olduğu bölgeleri daha şiddetli etkiliyor. Zürih Üniversitesi, Evrimsel Biyoloji ve Çevre Bölümü'nde araştırmalarını sürdüren Doç. Dr. Arpat Özgül’ün öncülüğünde yapılan ve dünyanın önde gelen bilim dergilerinden Science’da yayımlanan yeni bir araştırma, Kalahari Çölü'nde artan kuraklıkların çölün sevimli sakinleri mirketleri nasıl etkileyeceğini gösteriyor.

 

Afrika’nın güneyinde yer alan Kalahari Çölü’nde doğal yaşamın temel kaynağı yazları yağan yağmurlardır. Ancak, iklim modelleri Kalahari Çölü'nde mevsimlerin değişeceğini ve kuraklığın artacağını öngörüyor. Mirketlerden 1997’den beri düzenli toplanan verileri değerlendiren bu araştırma, yaz kuraklığındaki artışın mirketlerin vücut ağırlıklarını düşüreceğini ve bunun sonucunda üremenin ve yavru sağkalımının azalacağını gösteriyor. Bunun yanında, mirketlerin akıbetini tam anlayabilmek için sadece yaz değil, kış mevsimini de göz önünde bulundurmak gerekiyor. Kış sıcaklıklarındaki olası bir artışın vücut ağırlığındaki düşüşü yavaşlatarak iklim değişikliğinin olumsuz etkilerini hafifletmesi de mümkün. Mirket popülasyonunun kaderi, bu mevsimsel değişimlerin vücut ağırlığı, sağkalım ve üreme üzerindeki net etkilerine bağlı olacak.

 

Kalahari Çölü’nde yaşayan ve sosyal bir kuyruksüren türü olan mirketler (Suricata suricatta), elli bireye kadar ulaşan sosyal gruplarda yaşıyor. Bir dişi ve bir erkekten oluşan baskın çift sosyal gruptaki üremenin çoğunu tekeline alır ve gruptaki diğer bireyler (yardımcılar) yavruların yetiştirilmesine yardım eder. İklimsel ve sosyal koşullardaki değişimler mirketlerin vücut ağırlığını, sağkalımını ve üremesini etkiler. Örneğin, yaz başında gelen yağışlar büyümeyi ve üremeyi arttırır. Kış soğuklarında ve popülasyon yoğunluğunda görülen bir artış ise büyümeyi yavaşlatır ve sağkalımı azaltır. İklimsel ve sosyal koşullarda görülen bu mevsimsel değişimlerin etkilerini anlamak mirketlerin akıbetini öngörebilmek için önemlidir.

 

Çalışmanın baş yazarı, Zürih Üniversitesi’nden Dr. Maria Paniw: “Mirketler giderek kuraklaşan bir ortamda hayatta kalmaya çalışıyor. Yirmi yıldır toplanan detaylı verileri kullanarak, mirketlerin artan mevsimsel kuraklıklara verecekleri tepkileri araştırdık. Vardığımız sonuç ‘artan kuraklıklarla popülasyonun yok olma riski de artar’ sonucundan biraz daha karmaşık. Mirketlerin kaderi, mevsimsel değişimin detaylarına bağlı olacak. Bir mevsimin kötüleşen koşullarının etkisi, diğer mevsimin iyileşen koşulları tarafından hafifletilebilir. İklim değişikliğinin sağkalım ve üreme üzerindeki etkileri mevsimden mevsime değişebilir. Bu nedenle, yıllık ortalama iklim koşullarını incelemek yerine, bu koşullardaki mevsimsel değişimlere daha yakından bakmaya başlamalıyız.” diyor.

 

Özgül ve ekibi, Kalahari Mirket Projesi’nde 1996’dan beri toplanan vücut ağırlığı, sağkalım ve üreme verilerini inceleyip, bu verilerde gözlemlenen değişiklikleri, yağış ve sıcaklıklardaki mevsimsel değişimlerle ilişkilendirdi. Bu ilişkileri bir popülasyon modelinde kullanarak mirket popülasyonunun elli yıl sonraki akibetini tahmin ettiler. Tahmin sonuçları, daha sıcak ve kurak yazların mirket popülasyonunu tehdit edebileceğini gösteriyor. Sonuçlara göre üreme azalacak ve popülasyonda daha az yardımcı birey kalacak. Öte yandan, iklim değişikliğinin bu olumsuz etkileri, kış sıcaklıklarındaki olası bir artış nedeniyle hafifleyebilir.

 

Çalışmanın ortak yazarı ve Kalahari Meerkat Projesi'nin kurucusu, Cambridge Üniversitesi’nden Prof. Dr. Tim Clutton-Brock şunları ekledi: “Bu araştırmamız, az sayıdaki bu tür uzun süreli çalışmaların önemini vurgulamaktadır. İklim değişikliğinin canlı popülasyonları üzerindeki etkilerini değerlendirmek ve bunların altında yatan ekolojik ve evrimsel mekanizmaları anlamak ancak bu tür verilerle mümkün olabilir.”

 

Özgül şunları söyledi: “İklim değişikliğinin bir popülasyon üzerindeki etkileri popülasyondaki bireylerin biyolojik ve fiziksel çevreleriyle ilişkilerine ve bu ilişkilerin nasıl değiştiğine bağlı. Araştırmamız, iklim değişikliğinin bir popülasyon üzerindeki etkisini tahmin edebilmek için bu ilişkilerde görülen mevsimsel değişimi doğru bir şekilde tanımlamamız gerektiğini gösteriyor.”

 

Özgül, Türkiye’de benzer çalışmaların yürütülmesinin önemini vurguladı: “İklim değişikliğinin etkilerini anlamak için birkaç yıllık veriler yeterli değil. Dünyanın birçok yerinde onlarca yıldır farklı canlı türlerinden detaylı sağkalım ve üreme verileri toplanıyor. Bu çalışmalar sayesinde doğal hayatın değişen çevre koşullarından nasıl etkilendiğini daha iyi anlıyoruz. Türkiye’de bu tip uzun süreli çalışmalar yok denecek kadar az. Benim de üyesi olduğum Türkiye Ekoloji ve Evrimsel Biyoloji Derneği (ekoevo.org), bu tür çalışmaların Türkiye'nin farklı bölgelerinde sürdürülmesini aktif olarak destekliyor.”

 

Bu araştırma, Kalahari Mirket Projesi’nde toplanan uzun vadeli verilerin Zürih ve Cambridge Üniversitelerinden bilim insanları tarafından analiz edilmesiyle gerçekleştirildi. Avrupa Araştırma Konseyi (ERC) ve İsviçre Ulusal Bilim Vakfı (SNF) tarafından finanse edildi.

 

Özgün makale: http://science.sciencemag.org/content/363/6427/631.full

 

‘Life-history responses of meerkats to seasonal changes in extreme environments.’ Science, Friday 8 February, 2019.

 

Maria Paniw (1), Nino Maag (1), Gabriele Cozzi (1), Tim Clutton-Brock (2,3), Arpat Ozgul (1)

 

(1) Department of Evolutionary Biology and Environmental Studies, University of Zurich, Zurich 8057, Switzerland

(2) Department of Zoology, University of Cambridge, Downing Street, Cambridge CB2 3EJ, United Kingdom

(3) Kalahari Research Centre, Kuruman River Reserve, Van Zylsrus 8467, South Africa

 
Okunma sayısı.: 495
Yorumlar

Diğer Haberler
Simurg Kuş Yuvası Derneğine Teşekkür Trakushaber  13.07.2020 12:16
Paylaşmak Güzeldir Ama... Trakushaber  08.07.2020 23:50
İzmir-Çeşme Otoyolu'nda yaban hayvanlarını korumak için yapılan ekolojik köprü tamamlandı Trakushaber  08.07.2020 09:35
Galata Kulesi'ne yuva yapan ebabil kuşları restorasyonu erteletti Trakushaber  08.07.2020 09:30
2020 BigPicture Doğal Dünya Fotoğraf Yarışması Sonuçları Açıklandı Trakushaber  08.07.2020 09:20
Galata Kulesi'ndeki Restorasyon Çalışmaları-Akkarınlı Ebabiller Trakushaber  02.07.2020 10:33
Yaban Hayatı Hepimizin Ortak Değeridir Trakushaber  30.06.2020 20:06
Kuş cenneti 'Yayla Gölü' kesin korunacak hassas alan ilan edildi Trakushaber  29.06.2020 20:35
Antalya’da Arı Kuşları Hırsız Kurbanı Trakushaber  21.06.2020 22:18
Serçe İle Söğüt Serçesi Melezlenme Durumları Trakushaber  19.06.2020 11:55
Türkiye'nin Kuşları Şimdi de Twitter'da! Trakushaber  17.06.2020 10:08
Çorum Belediyesi Puhu Yavruları İçin Taş Ocağındaki Çalışmaları Durdurdu Trakushaber  16.06.2020 17:41
Küresel Çapta Aşı Üretimi Yengeç Yerine Yapay Alternatifini Kullanmazsa Kuşlara Da Zarar Verecek Trakushaber  15.06.2020 12:28
Küresel Büyük Sayım 2020 Sonuçları Trakushaber  15.06.2020 11:40
Çanakkale'nin Kara Ağaçkakanları Trakushaber  15.06.2020 09:48
Şikra’ nın Üçüncü Kaydı Trabzon’ dan geldi!!!! Trakushaber  12.06.2020 17:05
RES projesinin ÇED Raporu’ndan: İnsan-kuş rekabetinde kaybeden kuşlar olur Trakushaber  12.06.2020 15:51
“Kuş cenneti` Deniz Gölü, eşsiz güzellikleriyle keşfedilmeyi bekliyor Trakushaber  10.06.2020 13:02
Leylekler asırlar sonra Birleşik Krallık’ ta yavruladılar Trakushaber  09.06.2020 14:02
Koronavirüs Hoynat Adası'ndaki kuşlara yaradı Trakushaber  08.06.2020 11:14